ကင်ဆာဖြစ်စေမဲ့အကြောင်းအရင်းများ

ကင္ဆာျဖစ္ေစမဲ့အေၾကာင္းအရင္းမ်ား

ကင္ဆာဆုိသည္ႏွင့္ အမ်ားစု ထင္မွတ္ၾကသည္မွာ  အတိတ္ ကံေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ ဝဋ္နာကံနာဟု ယူဆၾကသည္။ လူအမ်ားစုသည္မိမိကုိယ္ခႏၶာတြင္ အလံုးအက်ိတ္မ်ား ျဖစ္ပြားလာလွ်င္ပင္ မိမိတို႔သည္ ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ပြားေတာ့မည္ဟု စိုးရိမ္စိတ္မ်ား ေပၚေပါက္လာတတ္ၾကသည္။ အလံုးအက်ိတ္တိုင္းသည္ ကင္ဆာေရာဂါ မဟုတ္ပါ။ သာမန္အလံုးအက်ိတ္ မ်ားစြာ ရွိသည္ကိုလည္း သိရွိရန္ လိုအပ္ပါသည္။

ကင္ဆာေရာဂါ ဆိုသည္မွာ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ဆဲလ္မ်ား ႀကီးထြားမႈျဖစ္ၿပီး ၎ကင္ဆာဆဲလ္ မ်ားသည္ အျခားေသာ ကိုယ္ခႏၶာအစိတ္အပိုင္းမ်ားထဲသုိ႔ ထိုးေဖာက္ႏိုင္စြမ္း၊ ပ်ံ႕ႏွံ႔ႏိုင္စြမ္းရွိေသာ ေရာဂါမ်ားျဖစ္သည္။ ကင္ဆာေရာဂါသည္ ခႏၶာကုိယ္ရွိ အဂၤါအစိတ္အပုိင္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ျဖစ္ပြားတတ္ၿပီး ယေန႔ေခတ္တြင္ လူသားတို႔အတြက္ လြန္စြာ အႏၲရာယ္မ်ားေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈတစ္ခုျဖစ္လာသည္။

ကင္ဆာေရာဂါႏွင့္ သာမန္ အလံုးအက်ိတ္ တို႔ကို ခြဲျခားရန္ အဓိကအခ်က္မ်ားမွာ

ေရာဂါႀကီးထြားႏႈန္း

ကင္ဆာေရာဂါမ်ားသည္ သာမန္ အလံုးအက်ိတ္မ်ားထက္ ႀကီးထြားႏႈန္း ပုိမိုျမန္ဆန္သည္။

အနီးရွိ တစ္သွ်ဴးမ်ား အတြင္းသို႔   ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္မႈ –

ကင္ဆာေရာဂါမ်ားတြင္သာ   ေတြ႕ရွိရၿပီး သာမန္ အလံုးအက်ိတ္မ်ားတြင္ မေတြ႕ရွိပါ။

ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္းမ်ားသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ျခင္း-

ကင္ဆာေရာဂါမ်ားတြင္သာ ေတြ႕ရွိရသည္။ သာမန္အလံုးအက်ိတ္မ်ားသည္ မပ်ံ႕ႏွံ႔ႏုိင္ပါ။

ေဆးလိပ္ ၊ ေဆးရြက္ႀကီးႏွင့္ ကြမ္းစားျခင္း –

ေဆးလိပ္ေငြ႕တြင္ ပါဝင္ေသာ ဓာတုေဗဒ ဓာတ္ပစၥည္းမ်ား ႏွင့္ ကြမ္းတြင္ပါဝင္ေသာ ထံုးမ်ား၊ ေဆးဝါးမ်ားေၾကာင့္ ႏႈတ္ခမ္းႏွင့္ခံတြင္း၊ လွ်ာ၊ လည္ေခ်ာင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ ဆိုင္ရာေရာဂါမ်ားအျပင္ အဆုတ္ကင္ဆာေရာဂါ မ်ားကို ျဖစ္ပြားေစပါသည္။

အရက္ေသာက္ျခင္း –

ႏွစ္ကာလ ရွည္ၾကာစြာ အရက္ေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ အသည္းကင္ဆာ၊ အစာအိမ္ကင္ဆာ၊ အစာမ်ဳိျပြန္ကင္ဆာတို႔ ျဖစ္ပြားတတ္သည္။

ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမ်ား –

ေအာက္ပါ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမ်ားသည္ ကင္ဆာျဖစ္ပြားမႈႏွင့္ ၁ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ဆက္စပ္ေနသည္ကို ေလ့လာေတြ႕ရွိရသည္။ ၎တုိ႔မွာေအာက္ပါ အတုိင္းျဖစ္သည္။

သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာကို   ျဖစ္ေပၚေစေသာ Human Papilloma Virus (HPV)၊

ေသြးကင္ဆာကိုျဖစ္ေပၚေစေသာ Human T Cell Lymphotrophic Virus (HTLV)

၊အသည္းကင္ဆာကိုျဖစ္ေပၚေစေသာ အသည္းေရာင္ အသားဝါေရာဂါပိုး ဘီႏွင့္ စီ  (HBV , HCV)၊

ခုခံအားက်ဆင္းမႈေရာဂါပိုး  (Human Immuno deficiency Virus,HIV)၊

လင္ဖိုးမားႏွင့္ အစာမ်ဳိျပြန္ ကင္ဆာမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစေသာ Ebstein-Barr Virus (EBV)

မ်ဳိး႐ိုးဗီဇေၾကာင့္ မ်ဳိး႐ိုးလိုက္ျခင္း

– မ်ဳိး႐ိုးလိုက္ျခင္းသည္ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ ျဖစ္စဥ္တြင္ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ  ပတ္သက္မႈရွိသည္။

ပတ္ဝန္းက်င္ ညစ္ညမ္းမႈမ်ား –

ကားမ်ား၏ အိတ္ေဇာပိုက္မွ ထြက္ေသာ မီးခိုးမ်ား၊ စက္႐ံု အလုပ္႐ံုမ်ားမွ စြန္႔ထုတ္ေသာ ဓာတ္ေငြ႕မ်ား၊ ဓာတုေဗဒစက္႐ံုမ်ားႏွင့္ သတၱဳစက္႐ံုမ်ားမွ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားကို သန္႔စင္ျခင္းမရွိဘဲ စြန္႔ထုတ္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ဝန္းက်င္တြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ ျပည္သူလူထုႏွင့္ ေက်ာက္မီးေသြးတြင္း၊  သတၱဳတြင္းမ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္ေနေသာ သူမ်ား စသည္တို႔တြင္ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ  ကင္ဆာေရာဂါမ်ား ျဖစ္ပြားတတ္သည္။

ကာလရွည္ၾကာစြာေနေလာင္ခံျခင္း –

၎သည္ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ အေရျပား ကင္ဆာမ်ား ျဖစ္ေပၚေစေသာအဓိက အေၾကာင္းရင္းျဖစ္သည္။

အျခား ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ပြားေစေသာ အေၾကာင္းရင္း မ်ား

– ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈသည္ အသက္အရြယ္ႀကီးျခင္းႏွင့္ ဆက္စပ္မႈရွိၿပီး ကင္ဆာ အမ်ားစုသည္ အသက္ ၅၅ ႏွစ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိသည္ကုိ စစ္တမ္းမ်ားအရ ေတြ႕ရသည္။ အျခားေသာ ေရာဂါမ်ားမွ တစ္ဆင့္လည္း ကင္ဆာေရာဂါအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းသြား တတ္ၾကသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ အစာအိမ္ အနာေရာဂါမွတစ္ဆင့္ အစာအိမ္ကင္ဆာ၊ သည္းေျခအိတ္ မၾကာခဏ ေရာင္ရမ္းျခင္းမွ သည္းေျခအိတ္ကင္ဆာ၊ ဆီးအိမ္ နာတာရွည္ ေရာင္ရမ္းျခင္းမွ ဆီးအိမ္ ကင္ဆာစသည္တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။

Dr.Z

Unicode Version

ကင်ဆာဖြစ်စေမဲ့အကြောင်းအရင်းများ

ကင်ဆာဆိုသည်နှင့် အများစု ထင်မှတ်ကြသည်မှာ  အတိတ် ကံကြောင့်ဖြစ်သည့် ဝဋ်နာကံနာဟု ယူဆကြသည်။ လူအများစုသည်မိမိကိုယ်ခန္ဓာတွင် အလုံးအကျိတ်များ ဖြစ်ပွားလာလျှင်ပင် မိမိတို့သည် ကင်ဆာရောဂါ ဖြစ်ပွားတော့မည်ဟု စိုးရိမ်စိတ်များ ပေါ်ပေါက်လာတတ်ကြသည်။ အလုံးအကျိတ်တိုင်းသည် ကင်ဆာရောဂါ မဟုတ်ပါ။ သာမန်အလုံးအကျိတ် များစွာ ရှိသည်ကိုလည်း သိရှိရန် လိုအပ်ပါသည်။

ကင်ဆာရောဂါ ဆိုသည်မှာ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဆဲလ်များ ကြီးထွားမှုဖြစ်ပြီး ၎င်းကင်ဆာဆဲလ် များသည် အခြားသော ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းများထဲသို့ ထိုးဖောက်နိုင်စွမ်း၊ ပျံ့နှံ့နိုင်စွမ်းရှိသော ရောဂါများဖြစ်သည်။ ကင်ဆာရောဂါသည် ခန္ဓာကိုယ်ရှိ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း တော်တော်များများမှာ ဖြစ်ပွားတတ်ပြီး ယနေ့ခေတ်တွင် လူသားတို့အတွက် လွန်စွာ အန္တရာယ်များသော ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုဖြစ်လာသည်။

ကင်ဆာရောဂါနှင့် သာမန် အလုံးအကျိတ် တို့ကို ခွဲခြားရန် အဓိကအချက်များမှာ

ရောဂါကြီးထွားနှုန်း

ကင်ဆာရောဂါများသည် သာမန် အလုံးအကျိတ်များထက် ကြီးထွားနှုန်း ပိုမိုမြန်ဆန်သည်။

အနီးရှိ တစ်သျှူးများ အတွင်းသို့   ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်မှု –

ကင်ဆာရောဂါများတွင်သာ   တွေ့ရှိရပြီး သာမန် အလုံးအကျိတ်များတွင် မတွေ့ရှိပါ။

ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းများသို့ ပျံ့နှံ့ခြင်း-

ကင်ဆာရောဂါများတွင်သာ တွေ့ရှိရသည်။ သာမန်အလုံးအကျိတ်များသည် မပျံ့နှံ့နိုင်ပါ။

ဆေးလိပ် ၊ ဆေးရွက်ကြီးနှင့် ကွမ်းစားခြင်း –

ဆေးလိပ်ငွေ့တွင် ပါဝင်သော ဓာတုဗေဒ ဓာတ်ပစ္စည်းများ နှင့် ကွမ်းတွင်ပါဝင်သော ထုံးများ၊ ဆေးဝါးများကြောင့် နှုတ်ခမ်းနှင့်ခံတွင်း၊ လျှာ၊ လည်ချောင်း၊ ကျောက်ကပ် ဆိုင်ရာရောဂါများအပြင် အဆုတ်ကင်ဆာရောဂါ များကို ဖြစ်ပွားစေပါသည်။

အရက်သောက်ခြင်း –

နှစ်ကာလ ရှည်ကြာစွာ အရက်သောက်ခြင်းကြောင့် အသည်းကင်ဆာ၊ အစာအိမ်ကင်ဆာ၊ အစာမျိုပြွန်ကင်ဆာတို့ ဖြစ်ပွားတတ်သည်။

ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများ –

အောက်ပါ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများသည် ကင်ဆာဖြစ်ပွားမှုနှင့် ၁ဝ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ဆက်စပ်နေသည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။ ၎င်းတို့မှာအောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်သည်။

သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာကို   ဖြစ်ပေါ်စေသော Human Papilloma Virus (HPV)၊

သွေးကင်ဆာကိုဖြစ်ပေါ်စေသော Human T Cell Lymphotrophic Virus (HTLV)

၊အသည်းကင်ဆာကိုဖြစ်ပေါ်စေသော အသည်းရောင် အသားဝါရောဂါပိုး ဘီနှင့် စီ  (HBV , HCV)၊

ခုခံအားကျဆင်းမှုရောဂါပိုး  (Human Immuno deficiency Virus,HIV)၊

လင်ဖိုးမားနှင့် အစာမျိုပြွန် ကင်ဆာများကို ဖြစ်ပေါ်စေသော Ebstein-Barr Virus (EBV)

မျိုးရိုးဗီဇကြောင့် မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း

– မျိုးရိုးလိုက်ခြင်းသည် ကင်ဆာရောဂါဖြစ်ပွားမှု ဖြစ်စဉ်တွင် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ  ပတ်သက်မှုရှိသည်။

ပတ်ဝန်းကျင် ညစ်ညမ်းမှုများ –

ကားများ၏ အိတ်ဇောပိုက်မှ ထွက်သော မီးခိုးများ၊ စက်ရုံ အလုပ်ရုံများမှ စွန့်ထုတ်သော ဓာတ်ငွေ့များ၊ ဓာတုဗေဒစက်ရုံများနှင့် သတ္တုစက်ရုံများမှ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို သန့်စင်ခြင်းမရှိဘဲ စွန့်ထုတ်ခြင်းတို့ကြောင့် ဝန်းကျင်တွင် နေထိုင်ကြသော ပြည်သူလူထုနှင့် ကျောက်မီးသွေးတွင်း၊  သတ္တုတွင်းများတွင် လုပ်ကိုင်နေသော သူများ စသည်တို့တွင် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ  ကင်ဆာရောဂါများ ဖြစ်ပွားတတ်သည်။

ကာလရှည်ကြာစွာနေလောင်ခံခြင်း –

၎င်းသည် အမျိုးမျိုးသော အရေပြား ကင်ဆာများ ဖြစ်ပေါ်စေသောအဓိက အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။

အခြား ကင်ဆာရောဂါ ဖြစ်ပွားစေသော အကြောင်းရင်း များ

– ကင်ဆာရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုသည် အသက်အရွယ်ကြီးခြင်းနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိပြီး ကင်ဆာ အများစုသည် အသက် ၅၅ နှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်ကို စစ်တမ်းများအရ တွေ့ရသည်။ အခြားသော ရောဂါများမှ တစ်ဆင့်လည်း ကင်ဆာရောဂါအဖြစ် အသွင်ပြောင်းသွား တတ်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အစာအိမ် အနာရောဂါမှတစ်ဆင့် အစာအိမ်ကင်ဆာ၊ သည်းခြေအိတ် မကြာခဏ ရောင်ရမ်းခြင်းမှ သည်းခြေအိတ်ကင်ဆာ၊ ဆီးအိမ် နာတာရှည် ရောင်ရမ်းခြင်းမှ ဆီးအိမ် ကင်ဆာစသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။